Berichten

Logistiek dashboard Groningen gedeeld op final event project InnoWaTr

Provincie Groningen deelde op LinkedIn het logistieke dashboard dat wij samen met hen bouwden. Het Europese project InnoWaTr zette het op zijn eindcongres in Harlingen in de etalage.

Het dashboard brengt goederenvervoer over weg, spoor en binnenvaart samen in één beeld. Het laat zien waar goederen vandaan komen en waar ze heen gaan, welke brandstoffen daarbij worden gebruikt, en waar een verschuiving naar water of spoor het meeste zou opleveren. Provincie Groningen en Logistiek Noord ontwikkelden het; wij bouwden het.

Het was te zien op het eindcongres van InnoWaTr op 28 mei 2026 in de Maritieme Academie in Harlingen. In de vorm van een pitch en demonstratie op de productmarkt. InnoWaTr is een Interreg North Sea-project (2023–2026) waarin 24 Europese partners werkten aan slimmer en duurzamer goederenvervoer over water. In de aankondiging van dat congres liet het project het dashboard zien als voorbeeld van hoe data een modal shift concreet maakt: niet als ambitie, maar als vraag over welke stromen zich er werkelijk voor lenen.

Het dashboard is gebouwd onder de naam Dijksterhuis Onderzoek & Advies, inmiddels onderdeel van Wendix.

Mobiliteit van personen in Nederland

Met enige vertraging publiceerde het CBS mobiliteitsdata van 2024. We reisden met z'n allen zo'n 4 mld km meer dan in 2023. De vervoersmiddelkeuzes waren vergelijkbaar, maar wel kozen we iets vaker voor actieve mobiliteit of het openbaar vervoer.

Wendix biedt van deze data (gratis) een interactieve visualisatie aan.

Gemaakt op basis van open data uit CBS Statline

Energiegebruik wagenpark Groningen

Het energiegebruik van personen-, bestel- en vrachtauto's vermindert met bijna 60% wanneer alle fossiele voertuigen worden vervangen door de veel efficiëntere elektromotoren.

Voor Provincie Groningen bracht Dijksterhuis Onderzoek (nu onderdeel van Wendix) het wagenpark in kaart met een dashboard. In 2025 gebruikten de in Groningen geregistreerde wegvoertuigen circa 3,2 TWh aan energie. Volledig elektrisch zou dat circa 1,3 TWh zijn geweest. De extra elektriciteitsvraag komt overeen met bijna een half miljoen particuliere woningen.

Landelijk doorgerekend (methodisch risicovol, maar illustratief): het Nederlandse wegverkeer gebruikte in 2024 ruim 120 TWh aan brandstofenergie; elektrisch zou dat circa 52 TWh zijn: het equivalent van ongeveer 20 miljoen woningen, of zo'n 35 keer de jaarproductie van Windpark Fryslân.

De cijfers houden geen rekening met netcongestie, laadinfrastructuur, levenscyclus of aanschafkosten. Verduurzaming blijft ook breder dan elektrificatie: meer fietsen, OV, deelmobiliteit en vervoer over water of spoor. Maar de potentie is enorm. De vraag is niet óf het impact heeft, maar hoe de randvoorwaarden te organiseren.

Het dashboard combineert data van RDW, CBS, TNO en ElaadNL en laat de gebruiker onderzoeksvragen zelf beantwoorden.

Gaan autonome grondrobots het straatbeeld veroveren?

Op Intertraffic Amsterdam was weer te zien hoe ver de technologie van autonome mobiliteit is gevorderd. Lees verder hoe de nabije toekomst van zelfrijdende mobiliteit wellicht anders is dan je verwacht.

Autonome voertuigen rijden al langer in gecontroleerde omgevingen zoals fabriekshallen en haventerminals. De volgende stap is misschien niet de zelfrijdende auto, maar kleine grondrobots die pakketjes en voedsel afleveren via stoep en fietspad. De interactie met weggebruikers is complex (de human factor), maar de verkeersveiligheid is er waarschijnlijk beter te borgen.

Tien jaar geleden voorspelden optimisten volledig zelfrijdende auto's binnen drie tot vijf jaar. Deels kwam dat uit (Waymo in San Francisco, Baidu's Apollo in China), maar voor de gewone personenauto gaat het langzamer. Zelfs Tesla's 'Full Self Driving' is nog steeds niveau 2 op de SAE-schaal: de bestuurder moet altijd opletten.

Autonoom is elders al jaren realiteit: automatische treinen (sinds de jaren '80), metro's (Tokyo, 1995), een zelfrijdende shuttle bij Rotterdam The Hague Airport (2025) en de onbemande Noorse Yara Birkeland op zee. Starship Technologies zet sinds 2018 kleine zeswielige leveringsrobots in, inmiddels in meer dan 100 steden.

Het human-factors-ontwerp is opvallend aansprekend: de robots lopen je niet voor de voeten, rijden terug bij een blokkade, bedanken je met een geluidje en vragen beleefd om hulp als ze vastzitten. Uit BBC-interviews in Sunderland en Cambridge blijken de reacties overwegend positief: "schattig", "verlegen" en "netjes wachtend" bij zebrapaden.

De techniek lijkt klaar en de veiligheidsrisico's beperkt. In Nederland is het sinds 2023 toegestaan op enkele campussen; de bottleneck zit vooral in regelgeving en toestemming om het echt te mogen proberen.